Tranh chấp lao động diễn biến phức tạp, vì sao?

Tranh chấp cần lao vẫn liên tiếp xảy ra trong thời gian gần đây Bị áp đặt về quyền lợi Nói về thực trạng bãi công tại Việt Nam thời qua, ông Thành cho biết: Năm 2013 cả nước xảy ra 355 cuộc TCLĐ. Trong 2 tháng đầu năm nay đã xảy gần 30 cuộc bãi khoá, bình quân mỗi năm cả nước có gần 245 cuộc bãi công. Trong đó, tụ tập cốt yếu tại TP.Hồ Chí Minh chiếm 21,7%, Bình Dương 27%, Đồng Nai 20,6%, các đô thị khác chiếm 30,61%. Đặc biệt, tuổi trước năm 2012, khoảng 80% số cuộc đình công xảy ra tại các doanh nghiệp (DN) FDI, sau đó mới đến các DN dân doanh. Thời kì gần đây, số vụ tranh chấp lao động bắt đầu đổi chiều theo hướng giảm tranh chấp ở DN FDI và gia tăng ở DN tư doanh. Điều đáng ngại là ngoài những địa bàn "nóng” trước đây, tình trạng đình công đang chuyển hướng lan rộng sang các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, Đồng bằng sông Hồng, Thanh Hóa… Trong khi đó, vai trò hoạt động của công đoàn cơ sở tại DN còn mờ nhạt và chưa đủ mạnh, các vụ TCLĐ cũng diễn ra tự phát, không xuất hành từ quá trình thương lượng, không có vai trò lãnh đạo của công đoàn cơ sở. Đồng quan điểm trên, ông Phạm Duy Bắc - Công đoàn các Khu chế xuất – Khu công nghiệp TP.HCM cho rằng: Khả năng giải quyết TCLĐ của tổ chức công đoàn tại cơ sở còn hạn chế, chưa phát huy được vai trò là chủ thể thương thảo. Đại diện Sở LĐTB&XH TP.Hồ Chí Minh lý giải thêm: Nội dung tranh chấp còn nằm ngoài phạm vi điều chỉnh của các quy định pháp luật cần lao như chất lượng bữa ăn giữa ca, việc nâng mức lương chưa đáp ứng được nhu cầu sống thiết yếu của người cần lao (NLĐ)… Do đó, thay vì bãi thực là vũ khí sau hết để giải quyết TCLĐ tập thể lại trở thành phương tiện trước hết của tập thể NLĐ. Không hiểu văn hóa Việt Đánh giá tình hình quan hệ lao động hiện thời, ông Bắc mong: NLĐ đang có sự chuyển đổi từ ngưng việc để đòi hỏi những điều hợp pháp là quyền sang những đề nghị cao hơn luật là lợi. Nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống của mình. Căn nguyên là do mức lương và các khoản phụ cấp tuy đúng quy định của luật pháp nhưng không đáp ứng được mức sống tối thiểu của NLĐ, trong khi vấn đề xin việc không còn là sức ép đối với NLĐ. Mặt khác, DN vì lợi nhuận, đặt ra những quy định không hiệp với văn hóa cũng như luật pháp cần lao Việt Nam, áp dụng chính sách tại nơi làm việc không rõ ràng, xử lý kỷ luật, thải hồi cần lao không đúng quy định… là những căn do làm gia tăng số vụ TCLĐ. Nhiều đại biểu cho rằng: Để ngăn ngừa và kéo giảm TCLĐ trong thời gian tới cần phát triển và san sẻ các tiêu biểu về đối thoại tầng lớp và đàm phán tập thể trong cộng đồng DN. Lập Ban chỉ đạo và tổ công tác liên ngành về giải quyết bãi công tại mỗi địa phương, xử lý nghiêm những trường hợp cố tình vi phạm luật pháp cần lao, xây dựng thể nghiệm mô hình hoạt động của hệ thống trọng tài lao động tại một số tỉnh trọng điểm, nâng cao ý thức chấp hành luật pháp cần lao cho các bên can dự. MINH QUANG