Thiếu minh bạch dễ gây tranh chấp

Sáng 7-2, công nhân (CN) một công ty đóng trên địa bàn quận Bình Tân, TP HCM đã ngừng việc vì công ty đột ngột thay đổi chính sách. CN cho biết ngoài việc giảm tiền thưởng, công ty còn cắt các khoản trợ cấp đi lại, thâm niên, nhà trọ, bổ dưỡng độc hại... Mà không thông tin rõ ràng. Đổi thay đột ngột Làm việc với các cơ quan chức năng, đại diện CN “tố” công ty chèn lấn, cắt giảm lợi quyền. Tiền thưởng Tết những năm trước bình quân 1 tháng thu nhập nhưng năm nay chỉ là 1 tháng lương căn bản. Lao động nữ sinh con trước đây hằng tháng được trợ cấp tiền sữa, nay khoản trợ cấp đó cũng không còn. Tiền xăng, hỗ trợ nhà trọ mỗi tháng 400.000 đồng, nay chỉ còn 200.000 đồng. Ngoại giả, khi làm thêm, công ty không đài thọ bữa ăn mà đưa vào lương khiến CN thấy bị thiệt thòi vì tổng thu nhập bị giảm. Công nhân một công ty tại quận Gò Vấp, TP HCM ngừng việc giữa tháng 1-2014 vì bị ép tăng ca quá mức, trả lương không rõ ràng Ảnh: THANH NGA Trả lời thắc mắc của CN, đại diện công ty cho rằng việc cắt giảm đã được thỏa thuận trong thỏa ước cần lao tập thể sửa đổi, bổ sung vào tháng 6-2013. Tuy nhiên, khi được hỏi: “Bản thỏa ước sửa đổi, bổ sung có đăng ký với cơ quan lao động và thông báo rộng rãi cho người lao động (NLĐ) biết hay không?” thì vị đại diện công ty nhấn chỉ trao đổi, thống nhất với chủ tịch Công đoàn. Những điều khoản sửa đổi cũng không hề được thông báo cho NLĐ biết. “Công ty khó khăn, cần công khai thông báo để CN biết và san sẻ. Đặc biệt, khi có những thay đổi theo hướng lợi quyền của NLĐ sút giảm thì càng phải công khai, minh bạch cũng như có sự chuẩn bị tốt về tâm lý để NLĐ không bị sốc” - đại diện cơ quan chức năng quận đã khuyến cáo như vậy. Đổ lỗi cho người cần lao Mới đây, tập thể viên chức một công ty truyền thông đóng trên địa bàn quận 3, TP HCM đã khiếu nại vì bị o ép, cắt giảm quyền lợi. Các nhân viên cho biết họ làm việc tại công ty gần 5 năm nhưng chỉ được ký hiệp đồng cần lao (HĐLĐ) ngắn hạn từ 2 đến 6 tháng, người làm vị trí quản lý thì được ký HĐLĐ vận hạn 1 năm. Tháng 11-2013, lấy lý do hết hạn hợp đồng, công ty cho hàng loạt viên chức nghỉ việc. Một viên chức cho biết: “Sắp Tết đến nơi rồi mà bị công ty cho nghỉ việc, chúng tôi gặp rất nhiều khó khăn. Đã vậy, công ty không hề thưởng Tết với lý do làm việc chưa đủ 12 tháng. Khi tuyển dụng, công ty đưa bản hợp đồng bảo ký thì chúng tôi ký; có người làm 3 năm mà ký đến 6 bản HĐLĐ”. Sau khi biết lợi quyền của mình bị xâm phạm, một số viên chức đã làm đơn khiếu nại gửi cơ quan chức năng, có người chuẩn bị thủ tục kiện ra tòa. Đàm đạo với chúng tôi, đảm đang nhân sự của công ty cho rằng những vấn đề NLĐ khiếu nại là do “lịch sử để lại”, người đảm đương nhân sự mới về làm việc nên không nắm rõ. Tuy nhiên, nếu đúng như vậy thì NLĐ cũng có lỗi vì đã “nhắm mắt, nhắm mũi mà ký”. “Công ty làm sai thì sẽ khắc phục, tu chỉnh nhưng trong chuyện này chính NLĐ đã tiếp tay cho công ty sai phạm. Nếu NLĐ không ký thì làm sao công ty ép được?” - người này nói. Không có rối rắm nào không thể giải quyết Gần đây rộ lên rất nhiều vụ tranh chấp do các doanh nghiệp không rõ ràng, minh bạch trong thực hành chế độ, chính sách. “Kinh tế khó khăn khiến doanh nghiệp có thiên hướng cắt giảm lợi quyền NLĐ. Tuy nhiên, vấn đề sẽ không trở nên phức tạp, căng thẳng nếu doanh nghiệp rõ ràng, sòng phẳng và thực tâm với NLĐ” - ông Lê Trọng Đạt - nguyên trưởng phòng nhân sự một doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại huyện Củ Chi, TP HCM - đánh giá. Ông Đạt kể: Khoảng giữa năm 2013, do thiếu đơn hàng, không thể cầm cự nổi, giám đốc quyết định giải thể 2 phân xưởng với 150 lao động. Việc trước hết là giám đốc công ty xuống tận 2 phân xưởng gặp gỡ CN, nói rõ cho họ biết công ty đang gặp những vấn đề khó khăn gì, khả năng giải quyết đến đâu; các phương án ít xấu nhất mà công ty có thể đưa ra để CN góp ý, lựa chọn... Sau 3 lần “đả thông tư tưởng”, tập thể CN đồng ý phương án giải tán; giám đốc cam kết liên hệ tìm việc làm mới cho sờ soạng CN mất việc. Ngoài trợ cấp mất việc, công ty còn hỗ trợ thêm cho mỗi CN 2 tháng lương, 100 kg gạo, 4 lít nước mắm cùng dầu ăn, mì chính, đường, sữa... Đặc biệt, những CN đang mang thai hoặc nuôi con nhỏ thì được giữ lại làm việc. “Tôi đã nghỉ hưu nhưng vẫn bộc trực góp ý cho giám đốc thực hiện chính sách đối với CN. Nếu thật sự quan tâm đến NLĐ thì không có rắc rối nào không giải quyết được” - ông Đạt đúc kết.