Người Hàn đã mệt mỏi với “văn hóa làm thêm giờ”?

Năng lượng Mới số 296 Theo dự luật sửa đổi, số giờ làm việc tối đa trong một tuần, tính cả thứ Bảy, Chủ nhật, không được quá 52 giờ/tuần. Thời kì làm việc vào những ngày nghỉ cuối tuần sẽ được tính là giờ làm thêm, không giống như một “công việc kỳ nghỉ” riêng biệt được xác định theo luật pháp cần lao hiện hành. Bây chừ, ở Hàn Quốc có quy định chính thức cho phép làm việc không quá 68 giờ trong một tuần. Trong đó có 40 giờ làm việc thường nhật, 12 giờ làm thêm và 16 giờ làm việc vào cuối tuần và những ngày lễ. Cố nhiên, 68 giờ là thời gian tối đa có thể trong một tuần làm việc. Trên thực tại, thời gian làm việc của người dân Hàn Quốc thường là ngắn hơn, nhưng họ vẫn làm việc rất nhiều. Chứng cớ là trong số các quốc gia thành viên Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), không lao động nước nào có số giờ làm việc nhiều hơn lao động Hàn Quốc. Theo dữ liệu của OECD, năm 2012, thời gian làm việc hằng năm của những viên chức được trả lương ở Hàn Quốc lên tới 2.163 giờ. Để so sánh, người Mỹ làm việc nhàng nhàng 1.790 giờ trong một năm, còn người Pháp chỉ làm 1.479 giờ/năm (ít hơn một lần rưỡi so với Hàn Quốc). Người Hàn Quốc mệt mỏi với việc phải làm thêm giờ Nói cho công bằng, người dân Hàn Quốc sẵn sàng làm việc siêng năng. Hình ảnh nhiều tòa nhà văn phòng vẫn còn sáng đèn sau 20 giờ không có gì xa lạ ở Hàn Quốc - nơi một ngày làm việc kéo dài hơn 10 giờ đồng hồ. Chính sự hy sinh và làm việc chăm chỉ của hàng triệu người dân trong một thời gian dài đã góp phần không nhỏ làm nên phép lạ kinh tế Hàn Quốc - một đất nước hầu như không có tài nguyên tự nhiên. Việc làm thêm giờ mà không được trả thêm tiền cũng không bị mấy người kêu ca bởi nhiều người nhận thức rằng, đó là một đức tính tốt. Hơn nữa, ở Hàn Quốc, việc nhân viên kết thúc công việc và về sớm hơn chủ xem ra là một điều hiếm thấy. Có thể những người này lo đánh mất dịp thăng tiến của mình nếu rời bàn làm việc sớm hơn chủ nhưng cũng có thể, chỉ đơn giản đó là một điều không… thông thường ở Hàn Quốc. Tuy nhiên, hiện nay là thời đại khác. Dù Hàn Quốc vẫn có những vấn đề, nhưng, nói chung, đây là một quốc gia sung túc, thịnh vượng, với trình độ giáo dục cao và người dân nước này không có ý định cống hiến tuốt tuột cuộc đời cho lao động. Một mặt, điều đó không còn là nhu cầu cần yếu: nạn đói không đe dọa ai. Mặt khác, người dân của các nước phát triển muốn ngơi nghỉ, đi du lịch, dành nhiều thời kì cho bạn bè và gia đình. Nói chung, họ muốn có thời gian cho niềm vui trong cuộc sống. Những đổi thay trong văn hóa cần lao đang diễn ra cả theo sáng kiến, ước vọng của chính phủ và những người lao động. Những người cao tuổi vẫn có lề thói sống tại nơi làm việc. Nhưng, những người trẻ có thái độ khác đối với việc làm thêm giờ. Những bà vợ Hàn Quốc không ưng ý tình hình khi người chồng trở về nhà chỉ vào cuối tuần. Họ muốn để người chồng về nhà vào khoảng 19-20 giờ, mà đó là điều chẳng thể mường tưởng được theo tiêu chuẩn của đời cao tuổi. Vào buổi tối, người Hàn Quốc hiếm khi đến nhà hàng hoặc quán bia để nói chuyện thoải mái với các đồng nghiệp hoặc khách hàng. Càng ngày càng có nhiều nhân viên văn phòng trẻ Hàn Quốc làm theo gương đồng nghiệp Pháp hoặc Đức - cuối ngày làm việc họ đứng dậy, nói lời giã từ và bình thản đi về nhà. Hẳn nhiên, đây chưa phải là nếp của phần đông người khi những người nắm quyền lực ngày nay ở các doanh nghiệp đẵn là những người đã từng trải qua chiến tranh, đói nghèo và phải lao động cật lực như người Nhật Bản vào thời kỳ nhảy vọt. Theo dữ liệu của Bộ cần lao, vào năm 2012, 45% người Hàn Quốc đã làm thêm giờ. Tuy nhiên, trong tương lai, xu thế giảm giờ làm sẽ phát triển. Một khi kinh tế Hàn Quốc phát triển đến tầm cao và khi thế hệ thanh niên hiện nắm được một vị trí quan trọng trong công ty, lúc ấy văn hóa làm thêm giờ của người Hàn Quốc sẽ mai một. Bên cạnh đó, Chính phủ Hàn Quốc cũng khuyến khích thiên hướng này. Năm 2004, Bộ lao động Hàn Quốc đã đưa ra chính sách làm việc 40 giờ/tuần đối với các công ty có hơn 1.000 nhân viên và quy định ngày thứ bảy là ngày nghỉ trong các tổ chức công cộng và các doanh nghiệp lớn. Bộ Y tế Hàn Quốc hồi tháng 1/2010 cũng ra thông báo đề nghị tất cả các văn phòng mỗi tháng một lần phải tắt điện trước 19 giờ 30 nhằm khuyến khích các viên chức về nhà sớm để có nhiều thời kì coi sóc gia đình. Dự luật lao động sửa đổi là bước tiếp theo hướng này - cải thiện chất lượng cuộc sống và nâng cao hiệu suất lao động. Các lĩnh vực khác và cấu trúc xã hội của Hàn Quốc càng ngày càng giống châu Âu hơn. Những thay đổi này sẽ ảnh hưởng như thế nào đến nền kinh tế Hàn Quốc? Chắc là cũng không có lý do đáng để lo ngại về điều đó. Hàn Quốc đã vượt qua thời đoạn khi số lượng lao động đóng vai trò quan yếu nhất từ lâu. Giờ điều quan trọng hơn là chất lượng và hiệu quả. Thực tiễn của các nước châu Âu với tuần làm việc ngắn cho thấy rõ rằng, để sống tốt, nên làm việc tận tình và hiệu quả, nhưng không nhất mực phải làm việc từ sáng đến tối. Linh Linh (tổng hợp)