Xây dựng đời sống văn hóa từ phong trào quần chúng

trình diễn trong Ngày hội gia đình Việt Nam năm 2014 tại Hà Nội. Vai trò chủ thể của quần chúng. # Có hiện tượng tưởng như là mâu thuẫn khi có những địa phương luôn ca cẩm là thiếu địa điểm để sinh hoạt văn hóa trong khi đó có địa phương có đầy đủ thể chế văn hóa như nhà văn hóa, thư viện, bảo tồn lại bỏ hoang rất phí phạm. Điều này chỉ có thể giải thích là việc xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở thiếu đồng bộ. Khi phong trào nhân dân xây dựng đời sống văn hóa phát triển sẽ đòi hỏi phải có thiết chế văn hóa. Trái lại, có thiết chế văn hóa mà không có phong trào dân chúng thì sẽ không có sự hoạt động. Không có phong trào đọc sách, thư viện sẽ vắng người đến, không sinh hoạt văn hóa cộng đồng và phong trào văn nghệ quần chúng thì xây nhà văn hóa để làm gì. Nghị quyết T.Ư 5 (Khóa VIII) xác định Phong trào toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa là một trong những giải pháp lớn nhằm đích: Xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiền tiến, mặn mòi bản sắc dân tộc. Các phong trào đều hướng tới đích chung: xây dựng gia đình văn hóa; xây dựng làng, thôn, ấp, bản văn hóa; kiến lập văn nghệ quần chúng. #... Hoạt động của các phong trào này Diet gian chỉ đạt được hiệu quả khi nó bám sát đời sống quần chúng. # Ở cơ sở, đáp ứng nhu cầu, ước vọng của quần chúng. #, Được nhân dân thảo luận dân chủ, tự nguyện tham dự. Phong trào xây dựng gia đình văn hóa, được khởi đầu tại tỉnh Hưng Yên cách đây nửa thế kỷ, lúc đầu chỉ có vài ba gia đình cam kết tham dự, sau đó đã lan rộng ra cả nước với tỷ lệ đạt danh hiệu gia đình văn hóa rất cao ở cơ sở. Vơ các tỉnh, thành thị, thường là từ 70 đến 90%. Phong trào xây dựng làng, thôn, ấp, bản văn hóa cũng đưa ra những con số kết quả cao, tính đến năm 2013 đã có 70.391/114.038 làng văn hóa, tổ dân phố văn hóa điển hình được khen thưởng. Một nguyên cớ rất quan trọng để các phong trào cuốn được mọi xã hội dân chúng là đứng vững trên nền văn hóa truyền thống, hấp thu và phát huy những giá trị của văn hóa dân tộc. Phong trào xây dựng gia đình văn hóa dựa vào thuần phong mỹ tục của gia đình Việt Nam sang bao đời. Khi xây dựng làng, thôn, ấp, bản văn hóa chúng ta cũng dựa vào các giá trị truyền thống của làng Việt Nam hình thành từ rất lâu đời với một cộng đồng kết đoàn chặt chẽ và từ đó kết tinh những giá trị văn hóa dân tộc: Lòng yêu nước, nghĩa đồng bào, tình làng nghĩa xóm, mối quan hệ xót thương giữa con người với con người. Các hình thức hoạt động văn hóa biết kết hợp nhuần nhuyễn hai nguyên tố truyền thống và đương đại đã chóng vánh đi sâu vào lòng dân và phát huy hiệu quả, tạo sức lan tỏa cho phong trào. Khi xây dựng đời sống văn hóa cơ sở, không ít thôn, làng, ấp, bản đã đề ra những quy ước nếp sống mới, song việc thực hiện kém hiệu quả. Nhiều làng đã nghiên cứu, gạn lọc hương ước xưa để lồng ghép với nội dung văn hóa mới trở nên hương ước mới được nhân dân tham dự đóng góp ý kiến và nhất trí ủng hộ. Từ thực tại các phong trào, chúng ta có thể đặt ra câu hỏi: Tại sao tỷ lệ đạt gia đình văn hóa rất cao mà bạo lực gia đình, số vụ ly hôn, số con nít hư ngày càng gia tăng? vì sao ngồi không ít làng văn hóa vẫn còn tình trạng xâm hại di tích, gây ô nhiễm môi trường, hiện tượng suy thoái đạo đức, lối sống diễn ra phổ quát? Rõ ràng trong các phong trào quần chúng. # Xây dựng đời sống văn hóa vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập, không ít nơi chạy theo thành tích đã khiến cho phong trào rơi vào tình trạng hình thức chủ nghĩa, nặng về hình thức "cờ, đèn, kèn, trống". Đã là phong trào nhân dân thì phải tôn trọng vai trò chủ thể của quần chúng. #. Nội dung hoạt động của phong trào chẳng thể rời xa cuộc sống ý thức của quần chúng. #, Đáp ứng những đề nghị đòi hỏi của dân chúng, để quần chúng thật sự hưởng thụ và sáng tạo văn hóa. Có như vậy phong trào mới dần đi vào thực chất. Việc nâng cao chất lượng hoạt động của các phong trào nhân dân xây dựng đời sống văn hóa cơ sở đang đọc thêm trở thành một vấn đề cấp bách bởi nó có tác động trực tiếp đến việc xây dựng nhân cách đạo đức lối sống của con người trong cuộc sống hằng ngày ở mọi nơi. Cần chuyên nghiệp hóa cán bộ cơ sở Các phong trào quần chúng. # Xây dựng đời sống văn hóa đã được các cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm, nhất là trong công cuộc xây dựng nông thôn mới. Sự chỉ đạo phong trào đã tụ tập hơn khi sáp nhập hai Ban chỉ đạo Trung ương Phong trào Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa và Ban vận động Trung ương Cuộc vận động Toàn dân kết đoàn xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư thành một Ban chỉ đạo. Để nâng cao chất lượng phong trào cần có một lực lượng cốt cán năng động và sáng tạo. Đó là hàng ngũ những người làm công tác văn hóa cơ sở. Họ phải là những người giỏi chuyên môn, nghiệp vụ, vừa làm tốt công tác tuyên truyền vận động nhân dân, vừa là người châm ngòi, vừa là người khuấy động phong trào. Thời kỳ mở cửa bùng nổ thông báo hiện giờ đòi hỏi trình độ chính trị, năng lực nghiệp vụ chuyên môn ở cán bộ văn hóa cơ sở ngày một nâng cao, để phân biệt rạch ròi cái nào văn hóa lành mạnh, cái này phi văn hóa, khi các sản phẩm văn hóa từ bên ngoài ào ạt tràn vào khắp nơi, hay có, dở có, đòi hỏi bộ lọc phải tốt để phát huy cái tốt, ngăn chặn cái xấu, cái lạc hậu, cái độc hại. Làm tốt công tác dân vận, cán bộ văn hóa nắm được tâm sự nguyện vọng của quần chúng. #, Thu thập những sáng kiến của quần chúng. #, Tránh được tình trạng áp đặt, hành chính hóa phong trào. Trong thực tiễn có rất nhiều người làm mướn tác văn hóa dân chúng do sự mê say, yêu thích. Họ nồng hậu, sôi nổi, thậm chí không cần nghĩ đến tiền thù lao, tẩm bổ. Đã có rất nhiều tấm gương cán bộ văn hóa cơ sở lặn lội cùng chính quyền phường, xã gây dựng các phong trào văn hóa, được dân chúng tin yêu, mến phục. Tuy nhiên, khi cuộc vận động của chúng ta đã đi vào nền nếp, quy củ, việc xây dựng đời sống văn hóa phải tiến hành ngay, có bài bản, lại đòi hỏi phải có cán bộ chuyên trách. Đã đến lúc cần có chế độ chính sách xây dựng hàng ngũ cán bộ văn hóa cơ sở mang tính chính quy và chuyên nghiệp. Các phong trào dân chúng xây dựng đời sống văn hóa đã phát huy được ý thức làm chủ của nhân dân, có tính tình nguyện cao, tập hợp được mọi tầng lớp quần chúng trong toàn từng lớp. Nó cần được nâng cao chất lượng hoạt động hơn nữa, tụ tập vào chiến lược xây dựng con người, đáp ứng đề nghị mới của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ giang sơn. NGUYỄN THU HIỀN